Internationale vrouwendag 2018, de strijd om gelijkheid.

 

Vandaag is het Internationale vrouwendag. Het thema dat centraal staat is ‘gelijkwaardigheid’. Een heel mooi thema waar ik graag wat langer bij stil wil staan. Het thema is bewust gekozen. Het is namelijk één van de doelen omschreven in de Sustainable development Goals van de VN. Het is nummer 5 van de 17. En doel nummer 5 gaat specifiek over:

het bewerkstelligen van gelijke rechten voor mannen en vrouwen en empowerment voor vrouwen en meisjes.
Alle 17 doelen wil de VN realiseren in 2030. De wereld moet in 2030 een betere plek worden, aldus de Verenigende Naties.

 

Hoe zit het in Nederland?
De Nederlandse vrouw is al +/- zo’n 200* jaar bezig om te strijden voor gelijkwaardigheid. Zo werd al in 1870 de ongelijkwaardige rechtspositie van de vrouw in een huwelijk aan de kaak gesteld. Bij wet was namelijk geregeld dat je als vrouw handelingsonbekwaam werd zodra je trouwde. Je kwam onder het wettelijke gezag van je man te staan.

 

Moet je je voorstellen dat je niet de beschikking hebt om beslissingen te nemen over je eigen leven? Dat dit recht (als je het al zelf had en niet je vader) bij trouwen wordt doorgeschoven naar je man. Ik kan het amper geloven! Maar dat zeg ik nu met mijn 21e eeuwse kijk op het leven. Ik ben benieuwd naar wat mijn dochter over 30 jaar als waanzin bestempeld.

 

Voor de beeldvorming vertaal ik de 200 jaar ook gelijk naar generaties. En zo bedenk ik me dus dat deze ongelijkwaardige rechtspositie niet zoveel generaties terug nog gewoon van kracht was, namelijk die van mijn oma. Want pas in 1957 is de wet aangepast. Maar alhoewel de wet was aangepast, waren de gedachtes, gewoontes en opvattingen hierover hardnekkig. Nog steeds was het de jaren erna gebruikelijk om als vrouw te stoppen met werken zodra je trouwde. Het heeft blijkbaar tijd nodig voordat opvattingen slijten en veranderen.

 

Dankbaar!
Ik ben alle vrouwen die de afgelopen 200 jaar hebben gestreden voor gelijkwaardigheid enorm dankbaar. Dankbaar dat ik nu zelf mag beslissen. Dat ik niet iemands ‘eigendom’ word zodra ik trouw, maar voor de wet als gelijkwaardige partner word gezien.

 

En die 200 jaren waren nodig om basale en noodzakelijke rechten van gelijkwaardigheid voor elkaar te boksen. Maar toch denk ik dat er nog een weg te gaan is. Het lijkt een beetje op de Maslow piramide. De eerste drie behoeften, namelijk lichamelijk behoeften, veiligheid en zekerheid en social contact, zijn doorlopen. We zijn nu aangekomen bij erkenning en waardering.

 

Maar wat houdt dit in?
Voor mij staat dit voor de erkenning van vrouwelijke waarden, kwaliteiten en belangstellingen. Kortom: oog hebben voor zaken die vrouwen belangrijk vinden, waar vrouwen goed in zijn en dit op gelijk niveau waarderen. In woorden, in de politiek, in geld etc.

 

In Nederland is nu bijvoorbeeld de politieke en economische participatie van de vrouw een hot topic. Vooral over vrouwen die ‘maar’ parttime blijven werken, niet economisch zelfstandig zijn of ontbreken aan de top. Er wordt nagedacht over hoe dit te verbeteren. Zoals het wettelijk vastleggen hoeveel mannen en vrouwen er in het kabinet mogen participeren.

 

Maar wat mij opvalt (of eigenlijk stoort) is dat er vooral wordt gedacht vanuit het volgende: ‘Hoe kunnen we vrouwen in de bestaande politieke en economische structuren krijgen? Soms voelt het zelfs als duwen.

 

Maar misschien staan de bestaande politieke en economische structuren wel te ver van ons af? Is het voor ons moeilijk om ermee te werken, omdat we andere waarden belangrijker vinden, zoals opvoeden, zorgen en onderwijs. Helaas onderwerpen waar weinig of zelfs geen economische waarde aan wordt gekoppeld. En onterecht als je het mij vraagt, want ze hebben een grote maatschappelijk impact.

 

In plaats van te kijken waar vrouwen ontbreken, kunnen we ook kijken waar ze oververtegenwoordigd zijn. Je raadt het al: in de zorg, welzijn en onderwijs. Hoe kunnen we de twee werelden meer integreren met elkaar? Of kort door de bocht: de vrouwenwereld met de mannenwereld?

 

Dit is naar mijn idee de strijd om gelijkwaardigheid anno 2018 in Nederland. Hoe verankeren we meer de (politieke) waarden van vrouwen? Afgelopen jaren zijn ze helaas voornamelijk wegbezuinigd.

 

De strijd
En dan worstel ik nog met de volgende vraag. Moeten wij vrouwen niet toch instappen in wat politiek en economisch er al is en daar vanuit verandering bewerkstelligen? Of moeten we blijven doen wat we doen en ons wat meer laten horen? Op zo een manier dat er wordt gezegd: het is belangrijk wat jullie doen, kom vooral aan boord en laten we samen voor verandering zorgen.

 

Ik weet het antwoord niet. Zelf heb ik gekozen voor het laatste.

 

Er staat overigens wel een deurtje open. Op de website van Sustainable development Nederland staat namelijk de volgende subdoel bij nummer 5:

 

Erkennen en naar waarde schatten van onbetaalde zorg en thuiswerk door het voorzien van openbare diensten, infrastructuur en een sociaal beschermingsbeleid en door de bevordering van gedeelde verantwoordelijkheden binnen het gezin en de familie, zoals dat nationaal van toepassing is.
Welke concrete stappen hierin worden genomen lees ik helaas nergens terug op de website. Maar om gelijk wat meer van ons te laten horen:
Is het een idee dat wij vrouwen ideeën en concrete plannen opperen om dit te bereiken voor 2030? Liefst eerder graag.

 

 

 

*1804 kwamen aan aantal wetten tot stand die zorgden voor Maritale macht van de man. Ze zijn geschreven in de tijd van Napoleon. De opstellers waren ervan overtuigd dat binnen een huwelijk slechts één persoon de leiding kon nemen. En in dit proces is gekozen voor de man. Hiermee kreeg de man behoorlijk wat macht. Zo had de man recht om het doen en laten van zijn vrouw te controleren, beslissingen van haar terug te draaien en waren de bezittingen van hem, niet van haar. Ook het gezag van de kinderen was automatisch aan de vader toegekend. Als vrouw had je een ondergeschikte rol.

 

Bronnen: http://www.ethesis.net/gehuwde_vrouw/gehuwde_vrouw_inhoud.htm https://www.historischnieuwsblad.nl/nl/artikel/45181/handelingsonbekwaamheid-van-vrouwen.html.

Photo by Nicole Adams on Unsplash

Pin It on Pinterest

Shares
Share This