Moeders met ambitie, zo vind je balans.

Moeders met ambitie, zo vind je balans.

Moeders met ambitie, zo vind je balans.

 

“Ik doe overal tekort”, mijn vriendin en zakenpartner krijgt er tranen van in haar ogen. Ze is hoofdkostwinnaar en werkt vier dagen in de week voor een grote consultancy. Ze is ook moeder van twee hele kleintjes én ze wil zo graag ook nog onze gezamenlijke projecten in sneltreinvaart uit de grond stampen.

 

We werken allebei part time aan ons gezamenlijke leiderschapsproject: Living Leadership. Dit project draagt meer dan alleen onze signatuur. Het is een uiting van onze zielsmissie, om te voorleven dat leiderschap een diep menselijke skill is die waardevol is in haar schoonheid en kracht én dat we allemaal over deze skill beschikken.

 

“Misschien moet ik maar x, y, z.…”, vervolgt ze. Ze somt een paar consensus modellen op en terwijl ze dit doet hoort ze zichzelf in allerlei bochten wringen die eigenlijk helemaal geen oplossingen zijn voor het probleem. Bijna gooit ze alles overhoop om zich vol op onze start- up te richten. Nobel, maar niet realistisch. Elke start-up expert zou zeggen dat we er vol voor moeten gaan. En dat voelen wij ook zo. En toch. Ze heeft vier monden te voeden en onze omzet is nog niet om over naar huis te schrijven. Voorlopig investeren we vooral.

 

BALANS VINDEN

Ze stopt, haalt even adem en we staan gewoon even stil bij het feit dat ze verdriet heeft en voelt dat ze het niet goed genoeg doet. Haar worsteling is zo herkenbaar. Met grote regelmaat ren ik zelf ook – van binnen, dat dan ook weer wel – gillend door het leven, in paniek over hoe het allemaal klaar te spelen. Er is zo.verschrikkelijk.veel.te.doen.

 

Ik hoor mezelf tegen mijn vriendin zeggen: “Vind de balans”. En terwijl ik het zeg hoor ik wat voor een dooddoener dit ongevraagde advies eigenlijk is. Tegelijkertijd vraag ik me af wat dat eigenlijk betekent. Ze was zo’n mooi en urgent voorbeeld dat me ineens een hele hoop duidelijk werd.

 

AMBITIE IS GEEN VIES WOORD

Biologisch en historisch is het zo bepaald dat mannen hun liefde voor het gezin tonen door hard te werken, heel hard te werken. Het resultaat is financiële zekerheid. Dat is zo’n evidente noodzaak in het gezin dat wij vrouwen vaak onbewust al denken dat wij “dan maar” of “dan dus” bij de kinderen blijven.

 

Ergens is dat ook een hele mooie verdeling, mits je geen andere ambities hebt als vrouw. En die hebben we dus juist wel. En dat is ok. Ambitie is geen vies woord. Het is alleen geen inclusief woord. Ambitie sluit uit dat er balans kan zijn. Dit is waarom:

 

Het feit dat we ambities hebben zegt iets over hoe empowered we zijn geraakt. Dat is een groot goed. We weten dat we een stem hebben, een goed werkend hoofd en een mooi paar handen. We wenden die vermogens alleen te vaak aan als verschillende persona: Je bent iemand op je werk, je bent iemand thuis en je bent iemand in je relaties. En ambitie drijft je ertoe dat je al die persona zo goed mogelijk wil uitleven. Zo voeren we van dag tot dag de Grote Balanceer Show op. In iedere situatie moet je immers steeds zorgvuldig je gecreëerde persona weer oppakken en in stand houden. En dat put ons uit. Sterker nog, de stress kan zo hevig worden dat je ervan in een burn out kan raken.

 

Het tegenovergestelde denken is dat we geen ambities meer zouden moeten hebben. Lekker overzichtelijk, toch? Niet. Daar raak je namelijk ook burn out van. Je ontzegt jezelf, en de wereld: je talent, het allergrootste goed. Jij die je mooie talenten niet in de wereld zet, daar wordt je onbewust heel ongelukkig van. Bovendien, die tijd, met het kantelpunt in de jaren 50, ligt achter ons. Wij leven in een periode dat we er vol mogen zijn, als vrouw met talent. En we mogen er zelf iets van maken. Ook dat hoort bij vrouwelijkheid: het creatieproces. We hoeven niet automatisch te volgen wat ons gegeven is. We mogen creëren. Dat is een geboorterecht. En wanneer we een aantal kernthema’s drastisch anders gaan zien, gaan we ook het mechanisme zien waardoor ambitie op een gezonde manier voor ons kan werken.

 

HET EGO ANDERS GEZIEN

Ambitie is eigenlijk heel handig. Maar het is wel een kwaliteit van het Ego; het Latijnse woord voor ‘ik’. Het ego is ons geconstrueerde verhaal over onszelf. Iets wat we ook wel een zelfbeeld noemen. Het is wie we denken te zijn. Zorgvuldig opgebouwd en zorgvuldig onderhouden. Je hebt jezelf vast weleens horen zeggen: “Zo ben ik nu eenmaal”.

 

Echter het ego wordt in werkelijkheid aangestuurd door onbewuste processen. Het is zo gefocusseerd op ‘ik’, dat het daarmee automatisch ‘de ander’ aanmaakt waardoor het vaart op afgescheidenheid in plaats van verbinding. Het is derhalve handig om het ego niet te zien voor wie we zijn en wat we – koste wat kost – in stand moeten houden, maar voor wat we in ons hebben. In tegenstelling tot een sommige new age filosofieën denk ik dat we heel dankbaar voor het ego mogen zijn.

 

Het gezonde ego is de drijvende kracht om iets voor elkaar te krijgen. Dat wat in dienst mag staan van ons (vrouwelijke) creatieproces. Zonder het ego zou ik me niet eens durven uit te spreken, (deze) woorden op papier te zetten of de telefoon oppakken om een netwerk gesprek te voeren. Het verschil tussen een ongezond en gezond ego is respectievelijk een strategische post op sociale media die eigenlijk heel hol en commercieel aanvoelt of een post om open te delen met welke projecten ik bezig ben zodat ik daarmee zichtbaarheid creëer.

 

OPLIJNING

De functionele bestuurder van het gezonde ego is het bewuste Zijn. De boeddhisten kennen het principe van de tweevoudige natuur van de werkelijkheid. Enerzijds is er de relatieve werkelijkheid, de werkelijkheid die we buiten ons ervaren en die continue aan verandering onderhevig is. Het is de maatschappelijke tendens om deze werkelijkheid in stand te houden. Om te proberen te controleren. Hiertoe wordt het ego aangewend vanuit een vernauwde visie op wat er ook is: een absolute werkelijkheid anderzijds. De absolute werkelijkheid is de werkelijkheid van wie of wat we ten diepste zijn. Wenden we het ego aan vanuit deze completere visie, dan kunnen we het feit dat we ambitie voelen voor ons laten werken op een manier waarop we met veel zorg met onszelf en anderen omgaan. Dan wordt de wil gedreven door dieper gevoelde waarheid.

 

Als dat onze ambitie mag zijn, dan creëren we balans door de oplijning van onze ware zelf met onze manifestatie in vorm in de buitenwereld. Immers, met het ware zelf als vertrekpunt voor de uitingen van ons zelf thuis, in ons werk, in onze vriendschappen delen we onszelf niet meer op in sociaal wenselijke of verplichte vormen, maar geven we consistent uiting aan wie we zijn, in verschillende omstandigheden. We raken niet uitgeput en mogelijk zelf wel vervuld.

 

Wellicht is het moederschap zelfs een dankbare bron voor je om hiertoe geïnspireerd te blijven. Immers, hoe breng je kinderen groot met het idee dat ze waardevol, geliefd en hun talenten welkom en gewenst zijn als je dat niet over jezelf kunt voelen? Wees stil, stem af, luister, hoor en handel naar wat je intuïtie je influistert. In afstemming op wie je bent komen er vanzelf verlangens in je naar boven die te maken hebben met wat jij kan. Zodat jij en de wereld buiten je meer en meer samen vallen. Het moment dat je werk samenvalt met wie je werkelijk bent en wat je te brengen hebt, dat is balans.

Waarom zowel mannelijke als vrouwelijke waarden belangrijk zijn in werk

Waarom zowel mannelijke als vrouwelijke waarden belangrijk zijn in werk

Waarom zowel mannelijke als vrouwelijke waarden belangrijk zijn in werk

 

Thuis houd ik mij met De Grote Vraagstukken bezig die allemaal beginnen met: “wie, wat, wanneer, waar en hoe?” De moeder is vaak de manager van het gezin. En ik ben absoluut geen flawless manager. Ik vergeet weleens een broodtrommel, een schoonmaakklus op school en met grote regelmaat liggen hier bergen wasgoed door het huis.

Ik ben kennelijk net niet rigide genoeg meer voor perfectie. Dat is maar goed ook, want perfectie is een totaal zinloos streven gebleken sinds ik moeder ben. Nu niet alles meer perfect kan en hoeft te zijn, ben ik vaker in overgave aan de onverwachte situaties die de meeste van mijn dagen kleuren. Het heeft me wakker gemaakt om de spontaniteit te omarmen. Hierdoor vind ik richting in een nieuw kompas; mijn intuïtie.

 

Innerlijke ontdekking

Er was een tijd dat het een worsteling was om mij daaraan over te geven. In de wereld om mij heen werden namelijk juist hele andere dingen van me verwacht: afspraken maken, vooral op tijd komen en resultaten leveren. En omdat ik juist wel weer genoeg rigide ben om dat te waarderen, vaarde ik goed op deze maatschappelijk spelregels. Zo dacht ik het allemaal goed te doen en speelde ik in het leven op safe. Althans, dat laatste dacht ik.

 

Dit beeld werd ruw door elkaar geschud met mijn onverwachte moederschap. Hoe dat was lees je hier. Ik was ineens zo op mezelf aangewezen en merkte hierdoor juist hoe weinig veiligheid en zekerheid er eigenlijk schuil gaat in het voldoen aan (ongeschreven) maatschappelijke spelregels. Een innerlijke reis begon, waarbij een gezond zelfbeeld en autonomie uiteindelijk wel de beslissende factoren bleken te zijn voor een veilig en goed gevoel. De richtsnoeren hiervoor komen van binnenuit.

 

Mijn innerlijke ontdekkingstocht is eigenlijk nooit opgehouden en heeft meer dan alleen mijn privé-leven vormgegeven. Met de ontdekking van mijn eigen natuurlijke werktempo, de manier waarop ik inspiratie ophaal en dit omzet in productiviteit en mijn behoefte aan systemisch denken en handelen, werd ook basis van mijn werkend leven gelegd.

 

Doen door niets doen

In plaats van alles tot in detail vast te leggen alvorens ik ergens mee begin, ben ik nu eerst en vooral helder over mijn intentie en ga dan gewoon aan de slag. Zo sla ik een bepaalde weg in en richt ik mijn inspanningen. Dan komt er een  samenwerking op gang met een een groter geheel. Goethe zei het ooit zo: “Zodra men iets onherroepelijk op zich neemt en zijn schouders eronder zet, komt de voorzienigheid in beweging. Het besluit brengt een reeks gebeurtenissen voort”.

 

Door niet teveel te hechten aan het eindresultaat, maar juist goed op te letten tijdens het verloop, omarm ik het onbekende, waardoor ik feitelijk ruimte bied voor de verdere ontwikkelingen en onverwachte samenwerkingen. Net zoals dit schrijven voor MIDM. Waar het echte werk dan in zit is het waarnemen van de signalen, in en buiten mezelf. Het ondernemerschap zit in de actie die daaruit volgt. Die actie is nu veel meer inspiratie gedreven dan bedacht. De Chinezen noemen dit Wei Wu Wei: “Doen door niets doen”.

 

De bevestiging van werk

Een vriendin vertelde me laatst dat ze heel blij was om na verlof weer op kantoor terug te keren, zodat ze eindelijk weer kon nadenken nadat ze kind nummer twee op de wereld had gezet. Ze had het gevoel dat haar intellectuele capaciteit verloren was gegaan in haar nieuwe moederschap en daardoor veel minder van waarde zou zijn voor onze samenleving. Ze had de bevestiging van werk nodig om opnieuw vast te stellen wat ze waard is. Haar constatering is heel herkenbaar.

 

Het feit dat we met ons ouderschap hard werken aan een stevige en veilige hechting van onze jonge kinderen – een groot maatschappelijk goed als je het mij vraagt- doet in financieel opzicht af in waarde aan: op kantoor zitten, vergaderen en e-mails schrijven. Niemand die je ervoor betaalt en dus is het geen werk. We zien ons genoodzaakt naar waardering te zoeken in de domeinen waaraan we ‘werk’ hebben toegekend, zoals op kantoor. Terwijl dat in werkelijkheid slechts een deel van onszelf weerspiegelt.

 

Doen versus Zijn

De overtuiging van mijn vriendin heeft zijn wortels heel diep in de maatschappelijke structuur. Het idee is een logisch resultaat van de maatschappij die is opgebouwd uit overwegend mannelijke waarden:

 

Competitie, besluitvaardig, doelgericht, zelfvertrouwen, zakelijk, vasthouden, oplossen, controleren, focus op geld verdienen, kracht laten zien, ratio, solistisch werken, bekende kaders, hard werken, eigen gewin, gevoel van afgescheidenheid, serieus, direct communiceren. 

 

Er is echter ook iets anders aan de hand. De systemen die gebouwd zijn op louter deze waarden verliezen aan geloofwaardigheid en bestaansrecht. Dat is omdat we onszelf als mens er niet meer in herkennen. Voor velen uit zich dat nu nog in een unheimisch gefühl, een vaag gevoel dat er iets niet klopt. Maar na overduidelijke symptomen zoals burn-outs, zijn we slimmer geworden. En zoals het werkt in de menselijke natuur, nodigt de dominante aanwezigheid van mannelijke waarden juist ook de tegenkracht uit: de opkomst van vrouwelijke waarden. We zullen altijd – bewust of onbewust – op zoek zijn naar de heelheid.

 

In de eerste instantie uit zich dat in de roep om meer vrouwen aan de top. Een logische tegenactie. Maar is het de meest natuurlijke? Er is een reden dat er niet wereldschokkend veel meer vrouwen in ‘Lean In’ modus zijn gegaan sinds het uitkomen van Sheryl Sandberg’s boek. Dat we willen dat meer vrouwen participeren in de maatschappij en na hun studie ook iets met diezelfde studie doen wat lijkt op een ‘return on investment’ gaat volledig voorbij aan een overduidelijk signaal: De meeste vrouwen willen helemaal niet Meedoen, de meeste vrouwen willen Zijn.

 

Als we forceren, door bijvoorbeeld een quotum in te voeren voor meer vrouwen aan de top, voldoen we aan een streefgetal. Niet meer dan dat. Opnieuw een door mannelijke waarden gedomineerde manier om iets te bereiken. Wat nu als we die zijnscapaciteit en de vrouwelijke waarden eens uitnodigen aan de tafel, dan gaan we terugzien:

 

Ontvankelijkheid, creatie, bedding, verzorgen, samenwerken, verbinding, collectieve belang, hoger doel, samenwerking, gevoel, intuïtie, zorg, inlevingsvermogen, harmonie, meebewegen, verbondenheid (wij), weloverwogen, relatiegericht, compassie, voedend / empatisch, vermogen om mee te geven, luisteren, wachten in vertrouwen, focus op duurzaamheid en klant, kwetsbaarheid laten zien, intuïtief, samenwerken, creatief, genieten, eerbied voor het leven, besef voor gevoel van heelheid, spel en plezier, indirect communiceren.

 

De werkelijke betekenis van economie

 

De mate waarin onze economie is afgeweken van haar oorspronkelijk betekenis is tevens de reden voor haar wankelen. De oude Grieken hadden ‘Oikos Nomos’: de zorg voor het huis. Later werd dit door ons vertaald naar en beperkt tot het huishouden.

 

Als we het in groter perspectief plaatsen dan kan je het ook als volgt vertalen: de balans is zoek in het huis waar we wonen: de aarde. Doorgeslagen in de mannelijke waarden vervult het systeem zijn functie nu niet meer. De ruimte geven aan vrouwelijke waarden maakt het economische stelsel completer en in balans en daarmee zal het effectiever zijn om hedendaagse uitdaging van bijvoorbeeld verduurzaming aan te gaan. Immers, de waarden van compassie en verbinding resulteren in een inherente drive om beter voor elkaar, dieren en de aarde te zorgen.

 

Om dit te realiseren is het nodig om de dualiteit te overstijgen. Niet te denken in mannen en vrouwen, maar in de heelheid van de mens. In ieder van ons huizen immers beide polen. Vanuit die heelheid kunnen we ook weer opnieuw de nadrukkelijke vrouwelijke eigenschappen bij vrouwen en de nadrukkelijk mannelijke eigenschappen in mannen waarderen. Zo overstijgen we het negatieve bijeffect van onze roep voor meer vrouwen aan de top, deze legt namelijk impliciet een schuld bij mannen.

 

 

 

 

 

 

Chinese Yin Yang filosofie

We kunnen inspiratie ophalen in de Chinese oudheid en de Yin Yang filosofie welke nog steeds de basis is van de complexiteit van de menselijke persoonlijkheid. Dit filosofische systeem stelt dat beide polen – gekenmerkt door wit en zwart – geen absolute tegenpolen zijn, maar elkaar aanvullende polen; samenwerkend in een continue en dynamisch proces; zonder dat een element kan verdwijnen, ontbreken of absoluut kan zijn; bij de gratie van yin is yang waarneembaar en andersom; yin en yang corresponderen onderling: wanneer één waarde te groot wordt, dan remt de ander af; yin en yang veroorzaken elkaar.

 

Om deze eeuwenoude filosofie naar de aardse realiteit van vandaag vertalen en de balans herstellen tussen mannelijke en vrouwelijke waarden ligt de uitnodiging nu wellicht nog primair bij vrouwen. Naarmate wij omarmen wie we zijn; vrouwen in een overwegend door mannelijke waarden gedreven werk- en organisatie cultuur kunnen we in het werkend leven (ook) op die waarden varen die wakker worden met dit besef. Voorbij schaamte en angst voor afwijzing kunnen we meer ruimte te maken voor wat hard nodig is in de economische wereld: compassie, gevoel en intuïtie. Mits we moedige moeders en vrouwen zijn.

 

De lef die wij durven te tonen om aan die waarden in ons leven uiting te geven, is de sleutel voor verandering. Een verandering waarbij we economie en werk herdefiniëren en creëren naar meer vrouwelijkheid, met meer vrouwelijkheid. Dus, vrouwen met die mooie vrouwelijke eigenschappen: eigen je jezelf weer toe, weet dat je een plek hebt in de maatschappij, gewoon en vooral door jezelf te zijn.

 

 

Shinta (37) schrijft op MIDM mee over werk, economie, moederschap en vrouw zijn. Ze woont samen in Amsterdam met Koen (37) en haar dochter en zoon; Philippa (5) en Inti (1). Shinta werkt als zelfstandig coach & therapeut, ze heeft een leiderschapsprogramma en ze schrijft blogs en een boek over hoe onze innerlijke wereld correspondeert met onze buitenwereld. Haar werk vind je op www.shintaoosterwaal.com.

 

 

 

 

 

Meer hierover lezen? Lees dan het artikel Internationale vrouwendag 2018: de stijd om gelijkheid